9 sierpnia 2016

Pamiątka z tropiku

Egzotyczne wakacje? Kilka ważnych wskazówek na temat profilaktyki, szczepień ochronnych i chorób tropikalnych.

Podróżujemy coraz częściej i coraz dalej. Jak przygotować się do wyprawy w egzotyczne zakątki świata, by wspaniałych wrażeń z dalekiej podróży nie przyćmiły kłopoty ze zdrowiem?

Wakacje w Egipcie, Tunezji, na Karaibach czy w położonej w sercu Afryki Kenii to wspaniała przygoda. Jednak dalekie podróże bez odpowiedniego przygotowania to ryzykowanie zdrowiem. – Planując wyjazd do krajów egzotycznych i tropikalnych, warto pamiętać, że klimat, fauna i flora oraz warunki sanitarne i opieka medyczna na tych terenach są całkowicie odmienne od tych, jakie istnieją w krajach europejskich. Znacznie bardziej jesteśmy narażeni na choroby zakaźne i pasożytnicze, które mogą nie tylko przerwać wymarzoną podróż, ale także wymagać długotrwałego i skomplikowanego leczenia, a w niektórych przypadkach stanowić zagrożenie dla życia – mówi prof. Jerzy Stefaniak z Katedry i Kliniki Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych UM w Poznaniu. Niemal co roku turyści umierają z powodu malarii tropikalnej, choroby pasożytniczej powszechnej m.in. w Afryce, na wyspach Oceanii oraz niektórych częściach Azji i Ameryki Łacińskiej. W Indiach ryzyko duru brzusznego u podróżnych jest nawet do 30 razy wyższe niż w pozostałych częściach świata. Rejs po Nilu dla niektórych kończy się wirusowym zapaleniem wątroby typu a, a niemal co drugi turysta zmaga się na wakacjach z „klątwą faraona”, czyli biegunką podróżnych. Nawet w pięciogwiazdkowym hotelu źródłem zakażenia może być kostka lodu w drinku, przygotowana z zainfekowanej wody. Wszystkie te schorzenia łączy jedno: można im skutecznie zapobiegać!

PROFILAKTYKA ZDROWOTNA

Podstawą bezpieczeństwa w krajach tropikalnych i rejonach o złych warunkach sanitarnych jest zasada: „lepiej zapobiegać, niż leczyć”. Ryzyko wystąpienia zagrożeń zdrowotnych zależy od wielu czynników, m.in. kierunku, terminu i czasu podróży, charakteru wyjazdu (indywidualny, zorganizowany, trekking), miejsca zatrzymania się (ekskluzywny hotel, pokój gościnny, tropikalny bungalow), a także indywidualnych zwyczajów. Dwa miesiące przed wyjazdem warto udać się do lekarza medycyny podróży (w Polsce działa obecnie ok. 230 gabinetów), aby dobrać i wykonać szczepienia ochronne, ustalić optymalną dawkę leków przeciwmalarycznych (jeśli kierunkiem podróży jest kraj, gdzie występuje malaria) oraz zapoznać się z zasadami higieny tropikalnej. Wizyta ta ma szczególne znaczenie w przypadku osób chorujących na nad ciśnienie tętnicze, cukrzycę, cierpiących na choroby nerek, przewodu pokarmowego czy immunosupresję, dla osób w podeszłym wieku, dzieci czy kobiet w ciąży. Jako wstęp do wizyty w gabinecie można wygenerować na stronie wielkopolskiego centrum medycyny podróży (raport.medtrop.pl) indywidualny medyczny raport podróży – jego koszt to 45 zł. W zamian otrzymasz aktualne informacje z wybranego rejonu świata, m.in. na temat zagrożeń zdrowotnych (chorób zakaźnych i pasożytniczych), postępowania w przypadkach ukąszeń przez zwierzęta jadowite i niebezpieczne, problemów zdrowotnych związanych z chorobą wysokogórską. Informacje dostępne w raporcie zostały opracowane przez lekarzy specjalistów medycyny tropikalnej i medycyny podróży i są na bieżąco aktualizowane. Raport zawiera również szczegółowy plan wymaganych oraz zalecanych szczepień ochronnych, opisy najczęściej zagrażających chorób egzotycznych, zasady higieny tropikalnej, wyposażenie apteczki podróżnej oraz adresy gabinetów medycyny podróży w kraju, zlokalizowanych najbliżej miejsca zamieszkania, a także kontakty i adresy lekarzy medycyny podróży w rejonach świata, które planujesz odwiedzić.

SZCZEPIENIA OCHRONNE

To jeden z podstawowych sposobów zapobiegania chorobom zakaźnym w podróży. Obecnie jedynym szczepieniem wymaganym przez Międzynarodowe Przepisy Zdrowotne jest szczepienie przeciwko żółtej gorączce (żółtej febrze), zagrażającej życiu chorobie wirusowej (20% śmiertelności), przenoszonej przez komary. Jest ono obowiązkowe dla osób wyjeżdżających do niektórych tropikalnych krajów Afryki i Ameryki Południowej (lista krajów w certyfikowanych gabinetach medycyny podróży). Wiele krajów, w których ta choroba nie występuje, wymaga tego szczepienia od osób, które przebywały w zagrożonych regionach. Ochrona przed zachorowaniem następuje 10 dni po zaszczepieniu. Dokumentem potwierdzającym szczepienie obowiązkowe jest Międzynarodowy Certyfikat Szczepień – tzw. „żółta książeczka”, ważna od 10. doby po szczepieniu przez 10 lat. Zalecane szczepienia to szczepienia przeciwko takim chorobom jak: dur brzuszny, wirusowe zapalenie wątroby typu a i b, meningokokowi zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, tężec, błonica, krztusiec, świnka, różyczka, odra i wścieklizna. Są to szczepienia zalecane również w Polsce, dlatego należy poinformować lekarza o wszystkich wykonanych wcześniej szczepieniach. Wystarczy wtedy sprawdzenie miana przeciwciał, określającego poziom odporności organizmu. Należy pamiętać, że szczepienia chronią przed ww. chorobami bakteryjnymi lub wirusowymi. Nie ma niestety żadnych szczepień chroniących przed chorobami wywołanymi przez pasożyty (malaria, leiszmanioza, schistosomoza, robaczyce przewodu pokarmowego). Tę rolę spełnia znajomość i przestrzeganie zasad higieny tropikalnej.

CHOROBY TROPIKALNE

Przed wyjazdem warto sprawdzić, jakie choroby są najbardziej rozpowszechnione w danym kraju. Dzięki temu wcześniej poznasz zasady higieny, które pozwolą uchronić się przed zarażeniami (pasożyty) i zakażeniami (wirusy, bakterie).– do najczęstszych chorób należą: malaria (Afryka Subsaharyjska, Azja Południowo-Wschodnia, Ameryka Środkowa i Południowa,), leiszmanioza skórna, skórno-śluzówkowa i trzewna (strefa klimatu międzyzwrotnikowego oraz obszary basenu Morza Śródziemnego: Hiszpania, Portugalia, Grecja, Włochy, Turcja, Chorwacja, Serbia, Czarnogóra, Afryka Saharyjska), robaczyce przewodu pokarmowego, HIV, wirusowe zapalenie wątroby typu B i C (Afryka, Azja, Ameryka Środkowa i Południowa, basen Morza Śródziemnego i Bliski Wschód), dur brzuszny (Afryka, Azja Południowa, Ameryka Środkowa i Południowa oraz Bliski Wschód) oraz biegunka podróżnych (Egipt, Nepal, Indie, Meksyk). Przed wyjazdem warto też śledzić doniesienia z kraju lub rejonu świata, do którego planujemy podróż, by uniknąć zagrożeń związanych z epidemiami – przestrzega prof. Stefaniak.

ZASADY HIGIENY TROPIKALNEJ

Udając się w rejony tropikalne i do krajów rozwijających się, pamiętaj o podstawowych zasadach profilaktyki zdrowotnej.

Higiena osobista, woda pitna i jedzenie:

  • używaj do picia wyłącznie wody przegotowanej lub mineralnej (woda butelkowana, puszkowana)
  • nie używaj kostek lodu do napojów
  • nie spożywaj surowych produktów spożywczych przechowywanych w lodzie
  • myj zęby wyłącznie w wodzie przegotowanej lub mineralnej
  • myj lub dezynfekuj ręce przed każdym posiłkiem, susz ręce bez użycia ręczników z tkaniny
  • wybierając potrawy i napoje podczas egzotycznej wycieczki, stosuj regułę: „ugotuj, usmaż, obierz albo zapomnij”
  • unikaj spożywania surowych sałatek owocowo-warzywnych, surowych i grillowanych owoców morza, mleka, mięsa, sera, majonezu, lodów, śmietany, masła i surowych lub niedogotowanych jaj
  • myj i obieraj ze skórki tropikalne owoce i warzywa przed spożyciem
  • nie spożywaj lokalnych przysmaków kulinarnych przygotowanych w złych warunkach sanitarno-higienicznych lub pochodzących z niewiadomego źródła
  • stosuj odzież ochronną po zachodzie słońca (długie spodnie, długie rękawy, pełne obuwie)
  • stosuj środki odstraszające owady (tzw. repelenty) rozpylane na skórę kilkukrotnie w ciągu dnia i nocy (przebywając na świeżym powietrzu)
  • stosuj moskitiery podczas snu w porze nocnej i siatki w oknach
  • unikaj kąpieli w otwartych, słodkowodnych zbiornikach wodnych
  • unikaj chodzenia boso lub w sandałach poza otoczeniem hotelu
  • stosuj pełne obuwie trekkingowe podczas wycieczki do parku narodowego, rezerwatu przyrody, lasu tropikalnego
  • unikaj przypadkowych kontaktów seksualnych i stosuj środki zabezpieczające przed chorobami przenoszonymi drogą płciową
  • nie wykonuj tatuaży, akupunktury, piercingu
  • unikaj odwiedzania targowisk z żywymi zwierzętami
  • unikaj kontaktu z przypadkowo napotkanymi zwierzętami
  • w razie potrzeby korzystaj tylko z renomowanych placówek opieki medycznej.

Przestrzeganie tych reguł minimalizuje ryzyko zachorowania, ale nie gwarantuje całkowitego bezpieczeństwa. Dlatego, w razie niepokojących objawów chorobowych w trakcie podróży lub po powrocie (nawet po kilku miesiącach), pilnie zgłoś się do lekarza, zwłaszcza w przypadku pojawienia się gorączki i innych dolegliwości, takich jak: wysypka, biegunka, obrzęki, bóle mięśni i stawów.

GROŹNA MALARIA

Malaria jest powszechną w tropiku chorobą pasożytniczą przenoszoną przez komary. Występuje w ponad 100 krajach, w tym w miejscach atrakcyjnych dla turystów. Jest ona główną, zakaźną przyczyną śmierci osób podróżujących do tropiku! Nie ma przeciwko niej szczepionki. Leki (np. Malarone) nie zapobiegają chorobie, ale osłabiają jej objawy. Pamiętaj: opóźnienie leczenia o 24 godziny może spowodować zagrożenie życia! Ważne: alkohol nie chroni przed malarią i chorobami pasożytniczymi. Malaria zdarza się też w Grecji, a w  Polsce rozpoznaje się rocznie około 50 przypadków tej choroby.

PODRÓŻNA APTECZKA

Przed podróżą skompletuj apteczkę. Powinna ona być wyposażona w standardowe leki i środki medyczne z uwzględnieniem trasy podróży i czasu pobytu. Dołącz do niej spis leków z dokładnymi informacjami dotyczącymi ich stosowania (zabierz oryginalne ulotki). Oprócz leków przeciwmalarycznych (jeśli zostaną zalecone przez lekarza medycyny podróży), w apteczce powinny się znaleźć:

  • leki przeciwbiegunkowe (Xifaxan, Nifuroksazyd, Loperamid) - nie kupuj tego typu leków w krajach docelowych – rynek farmaceutyczny w „egzotycznych” krajach jest pełen podrabianych preparatów farmaceutycznych, które nie mają żadnych właściwości leczniczych
  • leki przeciwbakteryjne (Sulfacetamid krople do oczu)
  • leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (Aspiryna, Paracetamol)
  • leki zapobiegające chorobie lokomocyjnej (Dimenhydrinat, Aviomarin/ /Dramamine)
  • środki odkażające i opatrunkowe (woda utleniona, bandaż, opaska elastyczna, gaza, plastry)
  • leki rozkurczowe (No-spa)
  • środki przeciw komarom (np. Mugga, Autan, Off!)
  • leki przeciwuczuleniowe (Calcium, Zorac, Fenistil – żel do stosowania na skórę po ukłuciach owadów, oparzeniach słonecznych, pokrzywkach alergicznych)
  • aerozole na kontuzje, urazy i stłuczenia sportowe (Altacet, Icemix) preparaty uzupełniające zaburzenia elektrolitowe antybiotyk (o szerokim spectrum działania) i probiotyki
  • dodatkowe akcesoria: termometr lekarski, płyn do dezynfekcji soczewek kontaktowych, talk, środki odkażające wodę, kilka par gumowych rękawic.

 

 

PODOBNE

Odniosłaś sukces
w pracy nad sylwetką? Podziel się nim z innymi! Przyślij nam swoją historię