2 lutego 2017

Dżem, powidła czy konfitury?

Przetwory, które najlepiej zastąpią owoce

Owoce to ważny element diety. Co jednak robić, gdy brakuje tych świeżych? Zastępuj je tymi mrożonymi lub przetworami ze sklepu – najlepsze są 100-procentowe soki i musy bez cukru. To wcale nie znaczy, że nie możesz pozwolić sobie na małe ilości słodkich dżemów czy powideł – zwłaszcza, jeśli zastąpią słodycze. Oto, jak wybierać owocowe przetwory.

Owoce należą do najbardziej zaniedbywanych składników diety. Pojawiają się sezonowo, są delikatne i nietrwałe – a do tego sycą tylko na chwilę. To jednak coś więcej niż „słodkie nic”, bo stanowią dla nas główne źródło witaminy C, zapewniają potas, błonnik, rzadko występujące składniki mineralne i bioaktywne związki, głównie przeciwutleniacze. Dzięki nim codzienne jedzenie owoców pomaga obniżyć nawet o 20% ryzyko rozwoju najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych. Zalecana dla zdrowia ich dawka to 2-3 porcje dziennie (a 1-2 porcje w diecie niskokalorycznej). Gdy jednak świeże owoce są trudno dostępne, część rekomendowanej ilości można zastąpić przetworami. Oprócz tych mrożonych i suszonych, soków i musów 100% warto uwzględnić smaczny i wartościowy dodatek, jakim są dżemy, marmolady, powidła i owoce prażone. Sprawdź, jakie rodzaje i smaki tych przetworów są najbardziej warte swoich kalorii.

Dlaczego tyle cukru?

Skoncentrowane przetwory z owoców to m.in. dżemy, konfitury, powidła, marmolady, owoce prażone, a także dodatki do mięs, pasztetów i serów. Niemal nieodłącznym składnikiem tych produktów jest cukier. Stanowi nie tylko niezbędny dodatek smakowy – zwłaszcza w bardziej kwaśnych przetworach. Co ważne, zapewnia też ich trwałość. Przy stężeniu cukru na poziomie 25-35% hamowana jest bowiem aktywność bakterii, a stężenie wynoszące min. 65% cukru zapobiega rozwojowi drożdży (przed pleśnią chroni jednak poziom powyżej 75%). Większy dodatek cukru pozwala przy tym ograniczyć straty cennych przeciwutleniaczy, zwłaszcza barwników antocyjanowych m.in. w czarnych jagodach, porzeczkach czy aronii. 

Czy dżemy, powidła i konfitury mogą zastąpić świeże owoce?

Zawartość cennych związków w przetworach zależy od zawartości owoców i jest wyższa wszędzie tam, gdzie nie są one pozbawione owocowych skórek, a często też pestek. Na wartość odżywczą takich produktów wpływa też stopień rozdrobnienia i czas ogrzewania surowca. Zbadano m.in., że aktywność antyoksydacyjna owoców najbogatszych w przeciwutleniacze spada w słodkich przetworach o ok. połowę. Gdy zmierzono zawartość antyoksydantów w najpopularniejszych polskich dżemach, rekordzistą był niskosłodzony dżem jagodowy. Nieco mniej było ich w powidłach śliwkowych i wysokosłodzonym dżemie z czarnej porzeczki, a następnie w niskosłodzonym porzeczkowym i wiśniowym. Najmniej zapewniał dżem brzoskiwniowy i ananasowy, mało było ich również w tym pomarańczowym. 

Owoce, cukier, woda – i co jeszcze?

Sięgając po owocowe przetwory, nie musisz obawiać się nadmiaru dodatków do żywności,bo do ich produkcji dopuszczono jedynie wąską ich grupę. To m.in. niegroźny kwas cytrynowy (E330) i askorbinowy, czyli witamina C (E300). Są one uznawane za dodatki nieszkodliwe, ale mogące wywoływać objawy nadwrażliwości pokarmowej u osób reagujących w ten sposób na glutaminian sodu. Bardziej trzeba uważać na konserwanty, m.in. dwutlenek siarki (E220), bo może wywołać atak astmy, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia krwi czy wstrząs anafilaktyczny. Reakcjom alergicznym sprzyja też kwas sorbowy (E202) i benzoesan sodu (E211), który może ponadto być przyczyną zawrotów głowy i nadpobudliwości ruchowej. O ile jednak łatwo znaleźć przetwory bez konserwantów, niewiele tych „słoikowych” jest wolna od dodatku zagęszczaczy. Klasycznie są to pektyny (E440) zaliczane do rozpuszczalnego błonnika, które uwalniają się też z niektórych owoców podczas tradycyjnego gotowania. Są korzystne m.in. ze względu na właściwości sycące oraz wchłaniające cholesterol i niektóre toksyny. Stosowane jako dodatek do żywności mogą jednak dawać podobne skutki uboczne co witamina C. Niestety, wśród składników dżemów coraz częściej pojawiają się gumy: dość bezpieczna ksantanowa (E415) oraz guar (E412). Nadwrażliwość na gumę guar nie jest rzadkością, a możliwe jej objawy to mdłości, skurcze jelit, wzdęcia i biegunki. Więcej innych składników pojawia się w przetworach importowanych, choć niekoniecznie jest to „chemia”. Z przetworów z dodatkami polecamy lżejsze wersje klasycznych dżemów czy powideł z dodatkiem najzdrowszych słodzików – ksylitolu bądź stewii.


PODOBNE

Odniosłaś sukces
w pracy nad sylwetką? Podziel się nim z innymi! Przyślij nam swoją historię